TBMM 28. Dönem 3. Yasama Yılının LGBTİ+ Hakları Bağlamında İzlenmesi Raporu
Türkiye Büyük Millet Meclisinin 28. Dönem 3. Yasama Yılı boyunca LGBTİ+ haklarının nasıl ele alındığını ortaya koyan bu rapor, yasama ve denetim süreçlerinde LGBTİ+’ların görünürlüğünü, milletvekillerinin söylemlerini ve LGBTİ+ haklarına yönelik politika üretim pratiklerini kapsamlı biçimde analiz ediyor.
ÜniKuir tarafından hazırlanan rapor; Genel Kurul görüşmelerinden komisyon toplantılarına, basın açıklamalarından kanun teklifleri, meclis araştırma önergeleri ve soru önergelerine kadar Meclis’te yürütülen tüm faaliyetleri LGBTİ+ hakları perspektifinden izleyerek, hak temelli yaklaşımlar ile ayrımcı ve nefret içerikli söylemler arasındaki farkı görünür kılıyor.
Raporun Öne Çıkan Bulguları
? Mecliste LGBTİ+’lara yönelik nefret ve ayrımcı söylemler yaygın
İzlenen yasama yılında LGBTİ+’lara ilişkin ayrımcı ve nefret içerikli söylemler özellikle iktidar partisi ve ittifak ortakları tarafından yoğun biçimde üretildi. LGBTİ+’lar sıklıkla “aile yapısına tehdit”, “çocuklar ve gençlik için risk”, “ahlaki yozlaşma” ve “milli güvenlik sorunu” gibi çerçevelerle hedef alındı. Genel Kurul ve komisyon toplantıları bu söylemlerin en sık tekrar edildiği yerler görüldü.
? Özetle Mecliste LGBTİ+’lar
TBMM 28. Dönem 3. Yasama Yılı boyunca LGBTİ+ hakları lehine 93 faaliyet, LGBTİ+ hakları aleyhine ise 69 faaliyet tespit edildi. Hak temelli faaliyetler büyük ölçüde belirli muhalefet milletvekilleriyle sınırlı kaldı. Ayrımcı ve nefret içerikli söylemler ise tekrar eden bir nitelik taşıdı.
? Milletvekillerinin ve siyasi partilerin karnesi
Raporda, LGBTİ+ hakları lehine faaliyet gösteren 33 milletvekilinden; 21’inin DEM Partili, 7’sinin CHP’li, 3’ünün TİP’li ve 2’sinin EMEP’li olduğu belirtilmektedir. LGBTİ+’lara yönelik ayrımcı veya nefret içerikli faaliyet gösteren 31 milletvekilinin ise 17’si AKP’li, 4’ü MHP’li, 2’si İYİ Partili, 2’si Yeni Yol Partili, 4’ü HÜDA PAR’lı ve 2’si Yeniden Refah Partili milletvekilleridir.
? Kanun teklifleri ve denetim araçları yetersiz kaldı
870 kanun teklifinin verildiği yasama yılında, LGBTİ+’ları hak temelli biçimde ele alan teklif sayısı yalnızca 4 ile sınırlı kaldı. Buna karşılık, LGBTİ+’ları açık biçimde hedef alan ve varoluşlarını kriminalize etmeyi amaçlayan bir kanun teklifi meclis gündemine taşındı. Yazılı soru önergeleri ve meclis araştırma önergeleri ise LGBTİ+ hakları açısından etkili bir denetim aracı olarak kullanılmadı. Soru önergelerinin önemli bir kısmı bakanlar ve Cumhurbaşkanı yardımcısı tarafından yanıtsız bırakıldı ya da yüzeysel yanıtlarla geçiştirildi.
? Hak ihlalleri meclis gündemine sınırlı biçimde yansıdı
Nefret suçları, kolluk şiddeti, hapishanelerdeki hak ihlalleri, sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan ayrımcılık ve üniversitelerdeki baskılar meclis gündemine taşınan konulardı. Ancak LGBTİ+’ların sorunlarını çözmeye yönelik somut politika önerileri yasa yapım ve komisyon süreçlerine yeterince yansımadı. Önceki yıllardan tekrar eden bir bulgu, gündemde görüşülen konunun uzmanı olan kişi ve kurumların çağrıldığı komisyon toplantılarına hiçbir LGBTİ+ örgütünün davet edilmemesi oldu.
Belgeyi İndir
